محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

272

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

در انجام كارهاى نيك و پرهيز از گناهان و پرستش خداى يگانه و توكل بر او از شروط پرهيزگارى هستند . ( يعمل الأعمال الصالحة و هو على وجل ) دانشمند پرهيزگار همواره احتمال اشتباه و خطا در گفتار و كردار خود مىدهد و از نقص و خلل در كارهايش هراس دارد . او براى همين همه توان خود را همواره به‌كار مىبرد . كسى كه كارهاى خود را از هر جهت كامل پندارد ، نادان است و در عين‌حال خود نيز نمىداند كه در نادانى قرار دارد . ( يمسي و همه الشكر و يصبح و همه الذكر ) او در هرحال ، خدا را سپاس مىگويد و همواره به ياد او است . برخى از شارحان درباره فرق بين شكر در شب و ذكر در روز ، به بحث پرداخته‌اند و تفاوتهايى به پندار خويش يافته و ذكر كرده‌اند ؛ اما به نظر مىرسد كه امام عليه السّلام با اين تعبير تنها بر پيوستگى و مداومت تاكيد دارد . ( يبيت حذرا و يصبح فرحا ؛ حذرا لما حذر من الغفلة . . . ) پرهيزگار خود را در معرض اتهام قرار مىدهد و احتمال خطا و اشتباه در كارهاى خود مىدهد . پس همواره از اين بابت در هراس است و چشم اميد به توفيق و عنايت خدا دارد كه كارهايش را راست و درست گرداند و تنها از اين جهت است كه دلش آرام مىشود . اين صفت دانشمندان پرهيزگار است كه درستى كارهاى خود را به خدا نسبت مىدهند و اشتباهات و لغزشها را از خويشتن و شيطان مىدانند . ( إن استصعبت عليه نفسه فيما تكره لم يعطها سؤلها فيما تحب ) پرهيزگار نيز همانند ديگران گرايشهاى نفسانى دارد كه بر او فشار آورده و او نمىتواند آنها را به كلى ريشه‌كن كند ؛ اما همواره به خواسته‌هايشان پاسخ مثبت نداده و نمىگذارد او را از راه راست بگردانند . . . او به اين خواسته‌ها اعتنايى نكرده و آنها را ناديده مىگيرد .